Opening gerestaureerde werken De Wieger


foto: Josanne van der Heijden 

Directeur Katjuscha Otte bedankt vrijwilligers

Op donderdag 28 november vond bij Museum De Wieger een bijzonder bijeenkomst plaats. Een viertal gerestaureerde werken werd ‘geopend’ door de vrijwilligers die in het afgelopen jaar gewerkt hebben aan het herstel van de werken. Directeur Katjuscha Otte bedankte de vrijwilligers voor hun belangeloze inzet.

Jeanne Melief herstelde het mozaïek op de binnenplaats. Henk Kneepkens wijdde zich aan de muurschildering bij het terras. Edwin van Tuijl coördineerde het herstel van de waterput door leraren en leerlingen van de metaal- en smederijafdeling van De Korenaer, de school van Vreekwijk. En Frans van Eijk, Leo van Berlo, Remco Noordam en Marco Manders herstelden het terras.


foto: Josanne van der Heijden

Het mozaïek door Jeanne Melief
Het mozaïek werd in 1963 gemaakt door Pieter Wiegersma in opdracht van een grote autogarage. Toen de garage afgebroken werd, nam de eigenaar contact op met ons museum met de vraag of De Wieger erin geïnteresseerd was. Vrijwilligers hebben het mozaïek plus de achterwand verwijderd, naar De Wieger gebracht en op de binnenplaats tegen de muur geplaatst.
De restauratie door Jeanne Melief nam ongeveer twee weken in beslag. BurgtBouw B.V. uit Deurne zorgde voor een steiger. Jeanne werkte aan het mozaïek tijdens de hittegolf in juni, dus een aan de steiger geklemde parasol was geen overbodige luxe. Het materiaal, zoals glas in geel-, groen- en bruintinten en zwart glas had ze zelf in haar atelier, evenals de polymeerlijm om de vele glasstukjes na het snijden vast te zetten. Maar het was een groot probleem om de gouden stukjes te vinden. Ze is diverse kringloopwinkels afgegaan, want de goudverf, of het bladgoud, dat zij zelf soms gebruikt, had niet dezelfde tint dan dat wat Pieter destijds hanteerde. In die tijd werd metaal gesmolten in glas, wat een speciaal effect gaf.
Uiteindelijk bleek ze zelf zo’n spiegel te hebben. Spannend moment. Na eerst de verf afgekrabd te hebben en een laatste laag met een weekmiddel, zag ze het goud al glinsteren. Daarmee kon ze de talloze minuscule stukjes goud op de lege plekken van het reliëf aanbrengen. Monnikenwerk, of beter gezegd ´pietepeuteren´.

De muurschildering door Henk Kneepkens
De oorspronkelijke muurschildering is in 1925 geschilderd door Otto van Rees, de kunstschilder die in Nederland het kubisme heeft geïntroduceerd. Uit respect voor Van Rees heeft Kneepkens de opdracht aangenomen en is hij zich gaan verdiepen in de kunstwereld van diens tijd. Het was voor hem een uitdaging om door middel van een lazuurtechniek (twee componenten, pigmentpoeder en fixatief) het tafereel nieuw leven in te blazen. De compositie is ongewijzigd gebleven maar, omdat sommige details helemaal verdwenen waren en er geen goede foto´s van het origineel meer waren, heeft hij deze details op een persoonlijke manier opgelost.
De tijdsduur van de nieuwe schildering was helemaal afhankelijk van het weer. De temperatuur moest boven de 5 graden zijn en regen en storm waren uit den boze. Henk heeft vanaf augustus 2018 tot en met maart / april 2019 aan de muurschildering gewerkt. Om een begin te maken met het uitvoeren van de opdracht is hij adressen in Nederland gaan zoeken om de juiste schildersmaterialen voor buiten te vinden. Zo kwam hij uit bij KEIM Nederland B.V. in ’s- Hertogenbosch, een producent van minerale verf, waar hij de eerste adviezen kreeg. De heer Hendriks van deze firma is zelfs op uitnodiging in Deurne komen kijken en heeft kosteloos een technisch onderzoek gedaan, zowel op de cementlaag als op de kleurrestanten. Na herstel van de cementgaten kon Henk op de oude laag de schildering gaan maken met dezelfde verf die oorspronkelijk voor deze muurschildering gebruikt is.


foto: Josanne van der Heijden

De Waterput, contactpersoon Edwin van Tuijl
Edwin was eerder verantwoordelijk voor het herstel van de luiken van ons museum. Via hem werden leraren en leerlingen van de metaal- en smederijafdeling van De Korenaer, de school verbonden aan Vreekwijk, ingeschakeld.
Nadat het ijzerwerk van de put gezandstraald was, kwamen meer lelijke stukken naar boven dan gedacht en moesten bepaalde stukken opnieuw gesmeed worden. Het staal werd versterkt, geheeld, gelast en gelakt. Ook de houten rol waar de ketting van de wateremmer om draait werd vervangen.
Het hout kwam van Oerlemans hout. Om kromtrekken tegen te gaan werd gebruik gemaakt van vier verlijmde delen, die na het verlijmen met de hand in de ronde vorm gedraaid werden. Als laatste werd alles geschilderd en werd het hout in de olie gezet.


foto: Josanne van der Heijden

Het terras door Frans van Eijk, Leo van Berlo, Marco Manders en Remco Noordam
Het terras was dringend aan een opknapbeurt toe. Er lagen veel kapotte tegels en het was ongelijk, waardoor er water op bleef staan. Met het opknappen is gestart nadat de muurschildering klaar was. Frans vond passende plavuizen bij een bedrijf met sloopmaterialen, die nog wel specievrij gemaakt moesten worden. Het terras werd vervolgens met zand opgehoogd. Grappige bijkomstigheid (achteraf) was dat na al het werk om het zand vlak te maken een nachtelijk bezoek van een poes ervoor zorgde dat dat opnieuw moest gebeuren. In goede samenwerking is een terras gelegd dat gezien mag worden.

Noodzakelijk onderhoud
Jaarlijks inspecteert de Monumentenwacht Museum De Wieger. Door tijdig de noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden te signaleren is het pand beter in stand te houden. In de gebrekenrapportage van de Monumentenwacht werd in 2016 melding gemaakt van het beschadigde mozaïek op de binnenplaats, de aftakeling van de waterput, het plavuizen terras aansluitend aan de voormalige woonkamer van De Wieger en buiten de muurschildering van Onno van Rees tegen de muur van het terras. Dat zouden stuk voor stuk kostbare herstelwerkzaamheden zijn geworden. We zijn dan ook erg dankbaar dat bovengenoemde vrijwilligers bereid waren deze werkzaamheden gratis uit te voeren. Het resultaat mag gezien worden.

Lees ook het bericht in het Eindhovens Dagblad.

Spring naar toolbar